Οι φιλίες των παιδιών στο σχολείο

 
Οι σχέσεις του παιδιού με τους συνομηλίκους του είναι από τους πιο σημαντικούς τομείς της ζωής του. Ένας από τους πρωταρχικούς αναπτυξιακούς στόχους που πρέπει να πραγματώσει το παιδί στο τέλος της προσχολικής ηλικίας είναι το "άνοιγμά" του προς τον εκτός της οικογένειας κόσμο, προς την ομάδα των συνομηλίκων.
Μέχρι τότε, έχει διαμορφώσει μια στενή διαπροσωπική σχέση ("προσκόλληση") με τα γονεϊκά πρόσωπα, η οποία αναμένεται τώρα να γίνει και με την ενθάρρυνση των γονέων, λιγότερο έντονη προς όφελος των σχέσεων με τα άλλα παιδιά. Βέβαια οι σχέσεις αυτές μπορεί να έχουν ξεκινήσει νωρίτερα, ανάλογα με τις ευκαιρίες που έχουν δοθεί στα παιδιά (αδέλφια, βρεφονηπιακός σταθμός, κοινωνικές επαφές της οικογένειας κ.ά.). Η ένταξη και η προσαρμογή του παιδιού στην ομάδα των συνομηλίκων συμβάλλει στην κοινωνικοποίησή του και στη μετέπειτα ομαλή κοινωνική- διαπροσωπική και συναισθηματική του προσαρμογή.

Η φιλία και η σχολική προσαρμογή του παιδιού: η φιλία έχει άμεση σχέση με τη σχολική προσαρμογή του παιδιού. Ως σχολική προσαρμογή ορίζουμε το βαθμό στον οποίο τα παιδιά ενδιαφέρονται και εμπλέκονται στις σχολικές δραστηριότητες, καθώς και το βαθμό στον οποίο νιώθουν άνετα στο σχολείο και επιτυγχάνουν υψηλές επιδόσεις. Για να διαπιστώσει κανείς το βαθμό της σχολικής προσαρμογής ενίς παιδιού, μπορεί να αξιολογήσει τις θετικές και αρνητικές στάσεις των παιδιών απέναντι στο σχολείο, την άνεση ή το άγχος που νιώθουν μέσα στην τάξη, την εμπλοκή τους στις σχολικές δραστηριότητες ή την απόσυρση από αυτές και την επιτυχία ή την αποτυχία τους ως προς τη σχολική επίδοση. Οι φίλοι βοηθούν ο ένας τον άλλον στα μαθήματα του σχολείου, ενημερώνουν ο ενας τον άλλον σε περίπτωση απουσίας από το σχολείο και παρέχουν ενθάρρυνση όταν παρουσιαστούν σχετικά προβλήματα. Ακόμη, επειδή η φιλία είναι μια πηγή διασκέδασης και χαράς, κάνει τη φοίτηση στο σχολείο ευχάριστη- για ορισμένα παιδιά και σε ορισμένα σχολεία οι φίλοι είναι ο μόνος λόγος για να έρθουν στο σχολείο.
Οι φίλοι ανυπομονούν να παίξουν και να συζητήσουν στα διαλλείμματα, αλλά και να συνεργαστούν ο ένας με τον άλλο στα μαθήματα. Οι έρευνες δείχνουν ότι η φιλία μεταξύ των παιδιών διευκολύνει την προσαρμογή τους, ιδιαίτερα όταν πρόκειται για την πρώτη φορά που φοιτά το παιδί στο σχολείο ή για τη μετάβαση σε ανώτερη εκπαιδευτική βαθμίδα. Έτσι, έχει διαπιστωθεί ότι τα παιδιά που έχουν φίλους στην αρχή της φοίτητσής τους στο νηπιαγωγείο ή φοιτούν μαζί με τους φίλους που είχαν από πριν και διατηρούν αυτές τις φιλίες έχουν καλή προσαρμογή  καθ' όλη τη διάρκεια της χρονιάς και πιο θετική στάση απέναντι στο σχολείο γενικά. Ακόμα και η επίδοσή τους φαίνεται να οφελείται από τις φιλίες, καθώς οι φίλοι συνεργάζονται για να φέρουν σε πέρας σχολικές εργασίες. Στις ίδιες έρευνες διαπιστώθηκε ότι τα παιδιά προσχολικής ηλικίας που έχουν καλύτερης ποιότητας φιλίες, δηλαδή αντλούν από αυτές υποστήριξη και βοήθεια, καθώς και ενίσχυση της προσωπικής τους αξίας, έχουν μέχρι το τέλος της σχολικής χρονιάς πιο θετική άποψη για το σχολείο από τα παιδιά που δεν έχουν ποιοτικές φιλίες.

*Πηγή: Θέματα Ανάπτυξης και Ψυχολογίας της Ευαγγελίας Γαλανάκη, Λέκτορα στο Παν/μιο Αθηνών

**Τα θέματα για το παιδί είναι αποτέλεσμα της συνεργασίας της εφημερίδας «Παιδικός Σταθμός για Γονείς» και των ανθρώπων του νηπιακού κέντρου «Μανταρίνι».
 http://www.nextdeal.gr

Διαβάστε περισσότερα »

12 βήματα για να βοηθήσεις το παιδί σου να πετύχει στο σχολείο

[1] Ξεκίνα από την αρχή

Δώσε στο παιδί σου να καταλάβει, δίχως καταπίεση, ότι το σχολείο είναι σοβαρή δουλειά και ότι περιμένεις να κάνει το καλύτερο δυνατό, ανάλογα με τις δυνάμεις του.

[2] Καθιέρωσε τακτικές ώρες μελέτης

Το κάθε παιδί χρειάζεται μια ρουτίνα. Καθιέρωσε μια περίοδο μελέτης, ανάλογα με την ηλικία του, όπου θα μπορεί, δίχως πειρασμούς, σε ήσυχο και ευχάριστο περιβάλλον, να κάνει τα μαθήματά του. Βοήθησέ το όταν χρειάζεται, αλλά μην ενδώσεις στον πειρασμό να «ξαναρχίσεις το σχολείο» κι εσύ, κάνοντας όλα τα μαθήματα του παιδιού.

[3] Συνάντησε τον δάσκαλο, (τους καθηγητές)

Γνώρισε με ποιον θα ξοδεύει τόσες ώρες κάθε μέρα το παιδί σου. Ρώτησε για τους κανόνες της μελέτης στο σπίτι. Συζήτησέ μαζί του οποιοδήποτε θέμα αφορά το παιδί και είναι καλό να το γνωρίζει ο δάσκαλος.

[4] Μην επιτρέπεις να σε χειραγωγεί

Τα παιδιά έχουν τρομερές ικανότητες να χρησιμοποιούν τους γονείς ή τους δασκάλους, τον έναν ενάντια στον άλλο. Για κάθε ερώτημα ή αμφιβολία επικοινωνήστε με το άλλο πρόσωπο, ώστε να υπάρχει μια καθαρή εικόνα, όχι σύγχυση, σε κάθε ζήτημα.

[5] Εκτίμησε την εργασία του παιδιού και πρόσφερε του τον έπαινο

Δεν υπάρχει χειρότερη απογοήτευση όταν το παιδί, μετά από τον κόπο του, λάβει αδιαφορία ή κριτική. Όταν εκτιμάς την εργασία του, εκτιμάς το ίδιο το παιδί και το ενθαρρύνεις να βελτιωθεί.

[6] Ανάπτυξε το αίσθημα ευθύνης

Το παιδί που έχει συνεχώς ένα ακατάστατο θρανίο στο σχολείο, συνήθως έχει κι ένα ακατάστατο υπνοδωμάτιο στο σπίτι. Εκείνος που δεν τελειώνει τις εργασίες του σχολείου στην ώρα του, συνήθως δεν είναι τόσο υπεύθυνος και στο σπίτι.

Δημιούργησε ένα σύστημα ανταμοιβών και πειθαρχίας, ώστε να υπάρχει τάξη στο δωμάτιο του παιδιού, όπως και κάποιες ευθύνες καθαριότητας γενικά στο σπίτι, ακόμα κι αν δεν τις κάνει όσο καλά θα ήθελες. Μπορεί ακόμα, να του αυξήσεις το χαρτζιλίκι όταν τελειώνει μια τέτοια εργασία. Είναι καλό να μάθει από νωρίς να συμμετάσχει στις ευθύνες του σπιτιού.

[7] Έλεγξε την τηλεόραση

Όλοι οι δικοί συμφωνούν, ότι τα παιδιά βλέπουν περισσότερη τηλεόραση απ’ ότι πρέπει. Δεν είναι μόνο ο χρόνος, αλλά και η χαμηλή ποιότητα και τα ακατάλληλα προγράμματα που επηρεάζουν αρνητικά τη δημιουργικότητα και την αίσθηση της πραγματικότητας.

Οι γονείς χρειάζεται να ελέγχουν τα προγράμματα που παρακολουθούν τα παιδιά τους και να περιορίσουν το χρόνο που ξοδεύουν μπροστά στο «κουτί». Επίσης, κάποια προγράμματα να τα βλέπετε μαζί ώστε να γίνετε η ανάλογη κριτική για το πρόγραμμα που παρακολουθήσατε.

[8] Σωστές προσδοκίες

Περίμενε από το παιδί σου να πετύχει το καλύτερο που μπορεί. Το να είναι πετυχημένο στο σχολείο, θα το βοηθήσει να είναι πετυχημένο αργότερα στη ζωή. Τα παιδιά χρειάζεται να στοχεύουν στους καλύτερους βαθμούς που είναι δυνατόν να πετύχουν. Μη δέχεσαι απλά να περνάει τις τάξεις. Από την άλλη πλευρά, μην υπερβάλεις και απαιτείς κάτι μεγαλύτερο από τις δυνάμεις τους. «Ας έχεις μικρότερο βαθμό κι ας είναι πιο ευτυχισμένο».

[9] Να είσαι ρεαλιστής

Αξιολόγησε τις ικανότητες που παιδιού σου με απόλυτη ειλικρίνεια, δίχως να ντρέπεσαι για τις αδυναμίες του, νοιώθοντας ότι εσύ είσαι υπεύθυνος. Μερικά παιδιά τα καταφέρνουν πιο καλά στα μαθήματα, από άλλα. Αλλά θα αγωνίζονται όλα τα χρόνια του σχολείου για να τα καταφέρουν.

Οι γονείς δημιουργούν μεγάλες απογοητεύσεις, όταν προορίζουν το παιδί τους να γίνει γιατρός, ενώ αυτός ενδιαφέρεται μόνο για τις μηχανές αυτοκινήτων. Είναι απαραίτητο να γνωρίζεις, ότι η ζωή του παιδιού σας δεν είναι δική σου. Να είσαι περήφανος με τις ικανότητες τους σ’ οποιοδήποτε τομέα.

[10] Ενθάρρυνε ενδιαφέροντα εκτός σχολείου

Το κάθε παιδί χρειάζεται και κάποιες δραστηριότητες εκτός σχολείου. Ανάλογα με τα ενδιαφέροντα του παιδιού (αθλητισμός, μουσική, ξένες γλώσσες κ.λπ.), ενθάρρυνε το παιδί να επιδοθεί σε κάποια δραστηριότητα, στην οποία έχει περισσότερη έφεση, ώστε να δημιουργήσει και την ταυτότητά του εκτός σπιτιού ή σχολείου. Αυτό ισχύει ιδιαίτερα στις τάξεις Β΄ και Γ΄ Λυκείου. Καθώς το παιδί βλέπει ότι μπορεί να επιδοθεί και σε άλλες δραστηριότητες εκτός από τα μαθήματα, γίνεται πιο κοινωνικό, δημοκρατικό και αναπτύσσει την αυτοεκτίμησή του.

[11] Εργασία επί πληρωμή

Το να έχει το παιδί κάποια μερική απασχόληση και να κερδίζει χρήματα, το κάνει πιο υπεύθυνο για τα οικονομικά και αισθάνεται καλά για τον εαυτό του. Κάποιες δουλειές όπως το babysitting, βοήθεια στην εργασία του πατέρα, καλοκαιρινή εργασία κ.λπ. μπορεί να βοηθήσουν το παιδί να ωριμάσει, σχετικά με το πώς να χειρίζεται σωστά τα οικονομικά του, αλλά και να μη βαραίνει τόσο το οικογενειακό ταμείο.

[12] Επικοινωνήστε

Το παιδί χρειάζεται να μοιραστεί με κάποιον τα προβλήματα, τις χαρές και τις λύπες του, με μικρές καθημερινές κουβέντες. Συχνά χρησιμοποιεί τους γονείς του σαν σημείο αναφοράς για τις ιδέες του, ή ακόμα σαν ασφαλιστική δικλείδα για τις αναζητήσεις και τα ερωτήματά του. Μερικές φορές οι ιδέες αυτές μπορεί να εμφανιστούν σαν απόλυτες γνώμες. Το παιδί μπορεί να αναζητάει την επικύρωση, την αποδοχή ή ακόμα και την επικύρωση των δικών σου αρχών. Επίσης μπορεί απλά να προσπαθεί να αποφασίσει αν είναι σωστές οι δικές του απόψεις.

Σε κάθε περίπτωση να είσαι ψύχραιμος και έτοιμος να συζητήσεις. Δείξε το ενδιαφέρον σου προσφέροντας τη δική σου άποψη. ’κου με προσοχή τι σου λέει, ακόμα κι όταν έχεις βαρεθεί ή είσαι οργισμένος μ’ αυτό που σου λέει. Να ανησυχείς περισσότερο, όταν το παιδί δε μιλάει, παρά όταν σου τα λέει όλα, άσχετα αν σου αρέσει αυτό που ακούς ή όχι.

Τέλος, να θυμάσαι ότι κανένας γονιός δεν είναι, αλλά ούτε αισθάνεται πετυχημένος πάντοτε. Μπορείς όμως, να περιορίσεις την απογοήτευσή σου και να επηρεάσεις αποτελεσματικά την επιτυχία του παιδιού σου στο σχολείο, με την προσωπική σου συμμετοχή σε κάθε τομέα της ζωής του. Έτσι δημιουργείς μια θετική ατμόσφαιρα και τις καλύτερες προοπτικές για επιτυχία στο σπίτι σου και γενικά στη ζωή του παιδιού σου.

 http://www.jesuslovesyou.gr

Διαβάστε περισσότερα »